Wciąż mało się mówi o tym, że sześć dekad temu w świecie nastąpiła pewnego rodzaju rewolucja. Jest to fakt, któremu należy stawić czoła. Rewolucja ta odbyła się na wielu płaszczyznach. Począwszy od obyczajów, moralności, po technologie, przemysł i gospodarkę światową, a także demografię.
Dzisiaj o rewolucji w liturgii łacińskiej.
Ks. Wyczanowski pisał, że w liturgii tej nastąpiły m.in. następujące zmiany:
- Znikł z liturgii język łaciński, weszły języki narodowe,
- We mszy skasowano graduał i traktus,
- Zmieniono ministranturę, modlitwy na ofiarowanie i lavabo,
- Wprowadzono więcej kanonów do wyboru,
- Wprowadzono więcej czytań Pisma św.,
- Pomnożono ilość prefacji
- Zmniejszono liczbę przyklękań
- Wprowadzono msze koncelebrowane,
- Zniesiono msze z wystawieniem Najświętszego Sakramentu,
- Usunięto manipularz
- Użycie humerału zostawiono do woli
- Użycie welonu na kielich zostawiono do woli
- zaprzestano krzyżowania stuły na piersiach,
- Przywrócono dawny krój ornatu,
- polecono odsunąć mensę od nastawy, by celebrować do ludu twarzą,
- zniknęły z ołtarza tablice ołtarzowe,
- w nowych kościołach nie buduje się bocznych ołtarzy,
- głoszenie kazań przeniesiono z ambony do pulpitu przy ołtarzu,
- poczęto opuszczać śpiewanie różańca, godzinek, aspersji i nieszporów oraz błogosławienie Najświętszym Sakramentem
- Ze stroju biskupa usunięto dalmatykę i tunicellę, rękawice, pantofle oraz gremiał.
W artykule swoim, którego tytułu nie godzi się przytaczać, autor opisał wyżej wymienione zmiany z entuzjazmem.
Tak opisane zmiany rzeczywiście wpisują w klimat rewolucji.
Rzecz jednak w tym, że o ile rewolucja nastąpiła, to jednak jej stosunek do tych zmian bynajmniej nie był zamierzony. O ile zatem część zmian, które przyniosła rewolucja były dobre i były zamierzone przez uczonych reformatorów, o tyle część z nich nigdy w ogóle nie zaistniała bądź nie powinna była zaistnieć, a co się stało, należy wyrugować, jako nieodpowiadające nie tyko prawu, ale i miłości, która jest najwyższym prawem. Innymi słowy, klimat zmian nie zawsze sprzyja samym zmianom i w tym duchu nie przysłużył się ani człowiekowi, ani sprawi, ani - co najważniejsze - Bogu.
Przyjrzyjmy się tym tak wyżej sformułowanym zmianom bliżej.
Ad 1. Języki narodowe wprowadzono owszem, ale nie w całości. Usilnie zaleca się pozostawienie łaciny co najmniej w śpiewanych częściach stałych, Credo i Pater Noster. Łacina jest też obowiązkowa w sytuacji wielojęzyczności celebransów.
Ad 2. Graduał i traktus pozostawiono w przypadku mszy świętej śpiewanej; do osób wybierających części Mszy św. należy wybór między psalmem responsoryjnym a graduałem. Możliwy jest także śpiew psalmu allelujatycznego. Usilnie zaleca się wybór odnośnych części w zależności od charakteru dnia liturgicznego. Nie można zatem poprzestawać wyłącznie na psalmie responsoryjnym.
Ad 3. Faktycznie to uległo zmianie, jednak rewolucji w tym dopatrzyć się nie sposób.
Ad 4. Każda z modlitw eucharystycznych może być dobrana, ale według ściśle oznaczonego klucza podanego w mszale, stosownie do charakteru dnia liturgicznego. Nie są to modlitwy pozostawione do własnej woli celebransa.
Ad 5. i 6. Zaiste, w tym nastąpiła zmiana, należy jednak mieć na względzie, że czytania i prefacje te dobiera się według ściśle oznaczonych reguł.
Ad 7. To prawda.
Ad 8. Msze koncelebrowane wolno odprawiać jedynie w ściśle oznaczone dni i w ściśle oznaczonych warunkach / okazjach. Nie jest dopuszczalne ich sprawowanie na co dzień, według woli proboszcza.
Ad 9. To prawda. To słuszna zmiana.
Ad 10. Zgodnie z instrukcjami zachowującymi aktualność, "manipularza wolno nie używać", a zatem go nie usunięto, lecz pozostawiono do wyboru celebransa.
Ad 11. Zgodnie z rubrykami, humerał należy zakładać ilekroć odzienie nieliturgiczne jest widoczne po założeniu szat.
Ad 12. Zgodnie z rubrykami, welon kielichowy jest obowiązkowy; nie został usunięty czy pozostawiony uznaniu celebransa.
Ad 13. To prawda, choć zmiana ta ma miejsce jedynie w praktyce - nie można kapłanowi zabronić skrzyżowania stuły na piersiach. Niemniej zmiana ta ma praktyczne znaczenie.
Ad 14. Chyba tylko w praktyce, gdyż żaden dokument kościelny nie stanowi nic o kroju ornatu.
Ad 15. Jest to aktualne jedynie w nowobudowanych kościołach, w starych, zabytkowych jest to niedozwolone.
Ad 16. Jest to prawda i zmiana ta jest słuszna, podyktowana powrotem do wielości ksiąg obrzędowych.
Ad 17. Jednak prawo kanoniczne wciąż zawiera regulacje o ołtarzach. W praktyce wciąż się stawia, bo i zakazu brak. Zarzucono jednak zwyczaj odprawiania Mszy św. przy bocznych ołtarzach.
Ad 18. Rzecz absolutnie nigdy nie mająca nigdzie miejsca.
Ad 19. Rzeczy zależne od parafii, mające miejsce również przed soborem. Niestety, nieszpory zanikły raczej wszędzie, ale usilnie zaleca się powrót do nich tam gdzie to możliwe.
Ad 20. Wciąż obowiązuje dalmatyka u biskupów. Pozostałe paramenty zniesiono.
Widać, jak koryfeusze zmian odczuwają klimat, nierzadko mijając ich opis z rzeczywistością.
Komentarze
Prześlij komentarz